Retrato de Henry Morton Stanley
Stanley naceu o 29 de xunio en Denbigh, Gales (Reino Unido), foi bautizado como jonh. Nunca chegou a conocer ao seu verdadeiro pai e a sua nai o abandonou no orfanato local de St. Asaph aos 6 anos, onde permaneceu ata os 15. Creese que o apelido que llevou durante os dous anos que trabaxou no porto da ciudade Rowlands, mercoullo a un marinero ebrio nunha cantina, que accedeu a darlle o seu apelido tras recibir unha suma de diñero. Aos 17 anos embarcou rumbo a Nueva Orleans, onde desembarcou en febreiro de 1859, traballando no barco como mariñero para pagarse o pasaxe. Durante os anos seguintes moveuse por distintas cidades dos Estados Unidos tratando de fecer fortuna, e chegou incluso a marcharse ao entonces salvaxe Oeste para atopar oro, fracasando no intento. Cada certo tempo cambiaba lixeramente o seu nombre, como se nunca estivese de acordo con él: foi conocido sucesivamente como John Rolling, John Rollins, John Morley Rollins, John Morleake Rollins, John Moreland Rollins e finalmente John Morton Rollins, nome co que se presentou a comerciante Henry Stanley e se converteu no seu servinte. Éste morreu en 1861 e entonces o seu criado renombrose por última vez como Henry Morton Stanley, según él, porque quería expresar a sua gratitude a quen había sido como un pai para él levando o seu nome como propio.
